Weights ตุ้มน้ำหนักมาตรฐานสำหรับสอบเทียบเครื่องชั่ง

                 ตุ้มน้ำหนัก (weights) แบ่งชั้นตามคำแนะนำขององค์การมาตรวิทยาทางกฎหมายระหว่างประเทศ (International Organisation of Legal Metrology; OIML) ซึ่งระบุไว้ในเอกสาร R111 - 1 โดยแบ่งชั้นตามค่าความผิดพลาดสูงสุดที่ยอมรับได้ (maximum permissible errors; MPE) ขอค่าน้ำหนักมวล (nominal conventional mass values) นอกจากนี้แล้วยังขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของวัสดุ ความต้านทานการกัดกร่อน, ความแข็ง, ความต้านทานการสึกหรอ, ความเปราะ, ความเป็นแม่เหล็ก,โครงร่างรูปทรง และความเรียบผิว

    • Class E1  เป็นตุ้มน้ำหนักที่มีระดับความถูกต้องสูงสุด ใช้สำหรับการตรวจสอบตุ้มน้ำหนักมาตรฐานระดับประเทศ และตุ้มน้ำหนักมาตรฐาน OIML class E2 (หรือต่ำกว่า) ค่า MPE ที่ 1 kg  0.5 mg
    • Class E2  เหมาะสำหรับใช้ตรวจสอบตุ้มน้ำหนัก F1 (หรือต่ำกว่า) และใช้สำหรับตรวจสอบเครื่องชั่งที่มีระดับความถูกต้อง class I ตามมาตรฐาน OIML ค่า MPE ที่ 1 kg 1.6 mg
    • Class F1  เหมาะสำหรับการตรวจสอบตุ้มน้ำหนัก OIML ระดับ F2 (หรือต่ำกว่า) และใช้สำหรับตรวจสอบเครื่องชั่งที่มีระดับความถูกต้อง class I ตามมาตรฐาน OIML ค่า MPE ที่ 1 kg  5 mg
    • Class F2  เหมาะสำหรับใช้ตรวจสอบตุ้ม OIML M1 หรือต่ำกว่า และใช้ตรวจสอบเครื่องชั่งที่มีระดับความถูกต้อง class II (เครื่องชั่งสำหรับซื้อขายเชิงพาณิชย์ เช่นเครื่องชั่งทองและอัญมณี) ค่า MPE ที่ 1 kg  16 mg
    • Class M1 เหมาะสำหรับการใช้ตรวจสอบตุ้มน้ำหนัก OIML  M2 หรือต่ำกว่า และตรวจสอบเครื่องชั่ง class II ค่า MPE ที่ 1 kg  50 mg
    • Class M2  เหมาะสำหรับใช้ตรวจสอบตุ้ม OIML M3 และตรวจสอบเครื่องชั่งที่มีระดับความถูกต้อง class III (เครื่องชั่งทั่วไป หรือสำหรับการชั่งซื้อขายสินค้าที่มีน้ำหนักมาก) ค่า MPE ที่ 1 kg  160 mg
    • Class M3  เหมาะสำหรับการตรวจสอบเครื่องชั่ง class IIII หรือ class III หรือ เครื่องชั่งซึ่งยอมรับความผิดพลาดสูงสุด ที่ 1 kg  500 mg

หมายเหตุ

                 ตุ้มน้ำหนักที่มีช่องสำหรับปรับค่าน้ำหนัก วัสดุที่ใช้ปรับจะต้องไม่เป็นผง ไม่เป็นสนิม และควรมีความหนาแน่นใกล้เคียงกับตุ้มน้ำหนัก (หรือเป็นวัสดุชนิดเดียว) ถ้าใช้วัสดุที่มีความหนาแน่นแตกต่างกันแล้วปริมาณที่เติมควรจะมีขนาดไม่มากจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ (10% หรือน้อยกว่า) ต่อความหนาแน่นโดยรวมของตุ้มน้ำหนัก

 

  • ตุ้มน้ำหนักที่ใช้ควรมีการสอบเทียบอย่างสม่ำเสมอ ระยะเวลาการสอบเทียบที่เหมาะสมจะขึ้นอยู่กับการเลื่อนค่า (Drift) ของตุ้มน้ำหนักนั้นๆ พิจารณาได้จากผลการสอบเทียบที่ผ่านๆ มา การลงบันทึกผลการสอบเทียบในรูปแบบกราฟจะทำให้เรา้เห็นถึงแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้ง่ายขึ้น
  • ผลการสอบเทียบควรจะอยู่ในเกณฑ์ยอมรับการใช้งานที่กำหนดไว้ โดยทั่วไปผลกระทบจากการใช้งาน การเก็บรักษา และภาวะแวดล้อม จะมีผลกระทบต่อตุ้มน้ำหนัก แต่หากไม่สามารถควบคุมให้ค่าอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดได้แล้วการสอบเทียบให้บ่อยขึ้นก็เป็นสิ่งที่ควรจะทำ
  • การใช้งานตุ้มน้ำหนักควรจะมีการรักษาความสะอาดอยู่เสมอ ควรใส่ถุงมือเมื่อต้องการหยิบจับ (ยกเว้นไ้ด้ในกรณีของตุ้มเหล็กหล่อ) หรือใช้แหนบจับ โดยปลายของแหนบควรเป็นวัสุดที่เหมาะสม ทำความสะอาดง่าย เมื่อต้องการทำความสะอาดตุ้มน้ำหนักควรใช้แปรงขนนุ่มปัดเบาๆ หลีกเลี่ยงการขัดหรือการทำให้ค่าน้ำหนักเปลี่ยนแปลงไป หากจำเป็นต้องล้างทำความสะอาดด้วยน้ำบริสุทธิ์หรือตัวทำละลายสิ่งสำคัญคือระยะเวลาในการคอยให้ตุ้มน้ำหนักเสถียรอาจจะนานเป็นชั่วโมงหรือสัปดาห์ (ขึ้นกับขนาด วัสดุที่ใช้ และระดับความถูกต้องของตุ้มน้ำหนัก)
  • การใช้งานตุ้มน้ำหนักที่ดีในทางปฏิบัติคือหลีกเลื่ยงการสัมผัสกันระหว่างโลหะกับโลหะ โดยเฉพาะตุ้มน้ำหนักชุดมิลลิกรัมควรวางบนกระดาษรอง (acid-free tissue ) เมื่อใช้งาน
  • ตุ้มน้ำหนักที่ใช้สำหรับสอบเทียบเครื่องชั่งจะต้องผ่านการสอบเทียบ และสามารถสอบกลับได้ถึงมาตรฐานแห่งชาติหรือนานาชาติก่อนนำมาใช้ รวมถึงความถูกต้องและความไม่แน่นอนต้องเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้

 

 ขอบคุณข้อมูลจาก UKAS LAB14 : 2006

Visitors: 146,079